Categorie: stem

zzzn | Stemoefeningen

Stembanden zijn spieren

Behandel ze op dezelfde als de andere spieren.
Zoek ontspanning en oefen regelmatig (geef ze elke dag je aandacht).
Doe altijd een warming up voor een optreden en een cooling down erna.

Ontspanning

Houd je hoofd recht.
Laat je schouders afhangen.
Sta ontspannen. Benen iets uit elkaar, je lichaam moet kunnen veren. Voeten wijzen iets naar buiten. Alsof je een gewichtheffer bent. Dit is je verbondenheid met de aarde. Voel de grond waarop je staat. Dit is de uitgangspositie.
Elke keer als er verkramping optreedt in je keel en je teveel druk zet op je stembanden, ga je terug naar deze positie. De verbondenheid met de aarde, die je voelt, helpt je jouw aandacht te verleggen naar beneden.

1. Ademhaling

Actieve uitademing met buikspanning.
Passieve inademing. Eerst UITzuchten. Niet blazen.
Doe dit op de S. Tong naar voren, bij de tanden (voel de lucht door je tanden heen).
Langzaam: SSSSSSSSSSSSSSSS ü
Vlugger: SSSSS SSSSS SSSSS ü

Aanwijzingen

Denk dat je buik een luchtballon is, die je met buikspanning, met intrekken, leeg laat lopen. De luchtstroom verlaat je iets geopende mond.
Voor het inademen moet je niets doen, dat gaat vanzelf. Op ademsteun loopt de ballon weer vol. Dus niet actief je buik opzetten.
ü = uitademen
Wil je geluid horen bij het uitademen, pak dan een bier-/frisdrankflesje en zucht boven de flesopening, houd de fles zo totdat je een toon hoort. Niet blazen.

2. Strottenhoofdpositie 

Maak slik - gaap, slik - gaap bewegingen.
Daarbij het hoofd niet heffen.

De slik - gaap beweging zul je onder de knie moeten krijgen. De beweging lijkt ook op de aanzet tot kotsen. Je voelt je strottenhoofd bewegen.
Leg je hand op je borst en plaats je middelvinger in het kuiltje boven je borstbeen. Strek de wijsvinger naar je keel. Bij slik - gaap beweegt de adamsappel naar boven en beneden en raakt je wijsvinger. Op deze manier maak je de beweging fysiek.

3. Stemoefening met de V en Z (stemhebbend)

Maak een diepbrommend geluid met V / Z. Doe dit met grote weerstand door je tanden heen. Maak geen veranderingen in de kwaliteit van het geluid.

Doe losjes de tanden op elkaar, de lippen open.

4. Klik met de stembanden

Dwing de stem niet omlaag.

Op K; voel met de hand de trilling in de keel.

5. Stemoefening op PUUUUU HÈ en POEOEOE HÈ.

Blaas daarbij over de vocalen.

Zucht uit alsof je uitblaast na een zwaar karwei.
Met PUUUU HÈ ga je over de breuk in het register. Je voelt het in het strottenhoofd; van hoog naar laag.
Zorg bij HÈ weer voor een brommend geluid. Zoek dat op.
Als je te veel van je stem gevraagd heb, ben je dat brommend geluid kwijt. Ontspan en oefen totdat het er weer is.

6. Stemoefening op FOE

Steeds terug naar de lage basis.

7. V / Z met luchtstootjes

Steeds terug naar de lage basis.

8. V / Z met frekwentieverandering

Steeds terug naar de lage basis. Imiteer hierbij een Franse politiesirene.
Leg dynamiek op de blauwe stip.

Warming up en cooling down

Op weg naar en van het optreden doe je in de auto oefeningen.
Ik doe altijd no 1, 2, 3 en 5.
No 5 doe ik altijd even op de dag.
No 5 helpt mij ook als ik steeds slijm moet wegslikken of bij een kuchje.
Het is ontspanning zoeken in de stemspieren. Bij een laag bromgeluid kan de spier zich weer ontspannen.

Do's and don'ts

Doe vooral vaak de warming up en cooling down.
Zoek naar rust en ontspanning, zoek die fysiek in je lichaam. Hoe sta ik?! Wat doet mijn buik?!
Drink veel water.
Kauwgom mag, maar liever geen gom met mint. Mint verdrijft vocht.
Zorg voor een goede monitor met een afstelling voor de toonfrequentie en het volume. De druk, de SPL, moet ook hoog zijn: vanaf 116 Db peak SPL - 128. Ik wilde een 12" speaker, een tweeter en minimaal 200 Watt met een hoge SPL.
De band speelt naar voren over je monitor heen. Je zang moet daar doorheen kunnen prikken. Let daar ook bij een soundcheck. Doe stemoefeningen om het te controleren: klik met je stembanden, foefoefoefffff.
Ga niet schreeuwen. Ook al vindt het publiek, dat blues met een van whisky en sigaren doordrenkte stem moet worden gezongen. Als blues je passie is, wil je daar zo lang mogelijk van genieten. Zoek naar trucjes, die je zang een overtuiging meegeven. Zing met een "dikke tong". Denk aan het verhaal, dat je met de lyrics van de song wilt vertellen.
In de blues is de gitaar een belangrijk instrument en gitaristen spelen graag in de toonsoort A. Dat is een moeilijke toonsoort om overtuigend in te zijn. Je hebt het gevoel, dat je niet lekker kunt uithalen. Mijn natuurlijke stem is veel meer geschikt voor C en F. Ik heb mijn register allereerst bij spraak naar beneden gebracht. Daarna volgde de zang.
Het is sowieso beter om lager te zingen en te praten, omdat dat minder van je stembanden vraagt.
Praat tijdens pauzes zo weinig mogelijk met het publiek. In een druk café met luide muziek kun je makkelijk je stem beschadigen. Als je wel praat, houd dan een hand voor je mond. Je bent dan beter te verstaan zonder je stem te verheffen.

zzzy | In the mask zingen

Hallo Jon,
Als je het neusje van de zalm wilt weten van het "in the mask" zingen, kun je het beste even in YouTube de trefwoorden "Vocal Placement" invoeren, want dat is de officiële term.
Het klopt ook wat je merkte: als je vocal placement lukt, door het achter de neus en de ogen te plaatsen, ontstaat er een giga resonans waardoor je mond de functie krijgt van het klankgat van een (niet-elektrische) gitaar. Zeker wanneer je met je aandacht het zanggeluid nòg meer richting je bovenschedel projecteert. Belangrijk is wel dat je tegelijk ademsteun gebruikt vanuit buik- en borstkas. Het grappige is dat je keel VOLLEDIG ontspannen kan blijven op die manier, waardoor het larynxgebied met stembanden op zich compleet VRIJ is om lucht door te laten. Wegens het gelijktijdig gebruik van ademsteun blijft de luchtstroom tevens constant, waardoor er geen “brokkeltjes” in het stemgeluid ontstaan. Iemand die deze techniek perfect beheerst is Beyoncé. Tijdens een live optreden bij Oprah schreeuwt ze zonder enige inspanning de hele tent bij elkaar met 100 % ontspannen keel/larynx/stembanden. Op die manier kan men zelfs uren doorzingen terwijl de stem op geen enkele manier schade ondervindt.

Ik vond op YouTube vocal coach Pete Moody die (aan het eind van de clip) heel duidelijk het verschil tussen bedoelde technieken demonstreert.

Overigens had ik dezelfde reactie als jij, toen ik het onder de knie kreeg: ik vond m’n stem zó anders en wist niet of ik het wel mooi vond…… De docente vertelde mij dat dit zelfbedrog is, omdat je tijdens het zingen je eigen stem niet kunt horen zoals het publiek dat hoort. Om te horen hoe je stem klinkt met vocal placement op de manier waarop het publiek je hoort, plaats je je handen naast je hoofd en vóór je oren (oren niet afsluiten), zodat je indirecte feedback vanuit de ruimte om je heen krijgt van je zang,i.p.v. rechtstreeks feedback IN je hoofd. Wèl oppassen voor nasaal geluid bij vocal placement, alhoewel dat bij sommige rock- of blueszang soms schijnt te mogen……  

Succes maar weer… JN

Jon, dit is een heel mooi voorbeeld van een jongeman die weliswaar aan Vocal Placement (= singing in the mask) doet (en daarmee z’n keel ontlast), maar het aanvankelijk allemaal veel te nasaal zingt (hij knijpt het door de neus af); later komt het goed. Heel mooi instructiefilmpje vind ik.

JN

zzzy | Zangperikelen (1)

komplettsaangbogcd.wm

Stem weg

Nooit problemen gehad met zingen, maar tijdens een optreden jongstleden was mijn stem ineens weg. Er kwam geen geluid meer uit. Het nummer instrumentaal afgemaakt, het probleem gemeld en links en recht kwamen er gelijk mensen aanrennen met glaasjes water. Dat hielp, vooral om weer wat bij mijn positieven te komen en me af te vragen wat er aan de hand was.
Het voelde alsof ik links van mijn strottenhoofd een spiertje had verrekt. Door meer "voor in de mond" te gaan zingen kon ik het de avond uitzingen. Ik denk, dat ik, door mijn aandacht om mijn stembanden te ontspannen, te veel druk ben gaan zetten op mijn keel. Een goede ontspanningsoefening is om een rollend, gorgelgeluid te produceren (een soort oengaaaaaa..., dat was vroeger een radiospelletje; wie kan het langst een oengaaaaa maken zonder adem te halen). Het geluid moet ontstaan door de uitademende luchtstroom, waarbij je geen druk mag zetten op je keel. Om er geluid bij te krijgen, ben ik geneigd om mijn kin naar mijn borst toe te bewegen. Maar je moet je mond in de gaapstand zetten en je kin wat naar voren strekken.
Nog een oefening; zuchten, eerst alleen op luchtstroom. Laat binnenstromen en zucht die weer uit. Niet met buikspanning (de buik niet intrekken en loslaten, wel je buikspieren aanspannen om je rug steun te geven). Daarna met stem op pfuuuuuèèèèèèèèè, pfuuuuuuuuèèèèèèèè. Van hoog naar laag.
Ik ben dit weer goed gaan oefenen (elke dag, meerdere keren), waardoor ook mijn spraak weer zonder kraak werd. Als je met je vinger en duim aan je strottenhoofd voelt, dan moet deze lekker los in je keel liggen. Je kunt hem voorzichtig een beetje van links naar recht bewegen. Bij eerdere problemen was het hele zaakje vast komen te liggen tegen de onderkaak aan. Via een logopedist is dit verholpen.
Met opgetrokken schouders zingen heeft hetzelfde effect. Schouders moeten afhangen, ontspannen langs het lichaam.

Slechte gewoontes leer je jezelf ongemerkt aan en kun je soms moeilijk bij jezelf herkennen. Daarom is het aan te raden om eens in de "zoveel" jaar een ASG-C te doen bij een zangpedago(o)g (e). ASG-C (algemeen stemgebruik check) verzin ik nu, het is niet iets waar je op kunt zoeken. En neem er dan wat lessen bij. Bij de meeste zangpedagogen kun je uren inkopen, zodat je het overzichtelijk en betaalbaar houdt. Zij kunnen je ook helpen met technieken, die het zingen vergemakkelijkt en je geluid groter maakt.
Zelfstudie kun je doen met boek Complete Zangtechniek van Cathrine Sadolin (inclusief gratis te downloaden voorbeelden cd). 90% van de zangpedagogen gebruikt het. 
O ja, zoek wel een pedagoog die je schoolt in pop en jazz / blues. Een klassieke scholing zul je bij popzingen toch weer moeten afleren.

zzzz | EV re410

IMG_3593_EV_RE410

Zaterdag 14 augustus live uitgeprobeerd.

Ik heb de EV 410Re gekocht bij de Baxshop. De eerste keer, dat ik daar iets koop. De online prijzen zijn vergelijkbaar met Thomann Duitsland en beide hebben een vracht-tracking-systeem zodat je kunt checken je wanneer je pakje eraan komt. Thomann gaat daarin het verst.
Voor mij is een microfoon een gebruiksartikel, waarvan ik weet dat ze een bepaalde levensduur hebben. Ik ga ze niet vooraf uitproberen, maar ga af op wat anderen ervan vinden en luister ernaar op YouTube.

Live neem ik altijd meerdere mee. Soms past de ene microfoon beter in de ruimte dan een andere. Bovendien moet ik gasten bedienen als die ook zingen. Ik heb een Shure 58 en Beta58, Sennheiser e865 en een kapotte Shure Beta87A en 87C.
De Amerikaanse zangers kiezen altijd de Shure Beta58. Ik neem de Beta87C en de Sennheiser in ruimtes met gladde wanden (als ik meer diepte in het geluid wil).
Aangezien de Sennheiser wollig kan zijn en Shure te fel in het hoog, was ik op zoek naar iets nieuws. De Shure is trouwens een hele goede microfoon in een geluidsstudio, maar wel kwetsbaar bij liveoptredens en 399 euro is dan veel geld.

Ik koos voor een EV re410 (zie ook de discissie in vorige berichten). Het is een Amerikaans ontwerp en geproduceerd in Taiwan. Deze condensatormicrofoon accentueert het middengebied en geeft het extra body. Heeft een cardioid polar pattern waardoor je on- en off-axis kunt zingen. Als je recht in en vlakbij de microfoon zingt, worden de bassen wat versterkt.
De mic is licht; 260 gram. Ziet er niet echt bijzonder uit, wel robuust en degelijk. Ruikt wat onaangenaam (verf of gebruikte materialen?). Bij de soundcheck klinkt hij open en voegt iets toe aan mijn stem (daar waar ik wel wat ondersteuning mag hebben). Aan de instelling op de mixer hoef ik niet veel bij te stellen. Die is nagenoeg hetzelfde als de Shure.
Tijdens het spelen vonden de bandleden hem helderder dan de andere microfoons met een warmere klank. Voor de zanger betekent dat, omdat je achter de speakers staat, verlies aan nuance in je zang. De Shure 87C prikt goed door het live-geluid heen, maar kan in de zaal schel klinken. Daar we geen geluidsman hebben, regel ik het geluid van mijn plek in de line-up. Ik ben dan vaak tevreden met een goed geluid op de monitor (bezuinig daar nooit op).
De EV doet wat er wordt beloofd. Ook het close zingen met extra accentuering, maar als ik hard close on-axis zing, gaat de EV feedbacken. Je kunt de grill ook niet afsluiten met je hand, dat geeft ook een feedback.
In muziekstukken, waar de band gas terugneemt, kreeg ik aangenaam en warm en helder geluid, waardoor ik meer met de melodie kon improviseren.
De volgende keer hoop ik meer tijd te hebben om de mixer anders af te regelen. Wellicht heeft dat een nog beter resultaat.

Al met al een goede microfoon met een gunstige prijs-kwaliteitverhouding. Wel een microfoon, die je moet leren kennen.